Saç Dökülmesi Tanısında Kullanılan Yöntemler Nelerdir?

Saç Dökülme Tedavisi

Emel Gerdaneri tarafından yazılmış, Inderm Hair Transplant Center tarafından tıbbi olarak onaylanmıştır.

Saç Dökülmesi Tanısında Kullanılan Yöntemler Nelerdir? 

Saç dökülme sorunu yaşıyorsanız, sorunu çözmek için aklınıza ilk olarak saç çıkartan ilaçlar veya saç köklerini besleyen türevler gelecektir. Mevsimsel bir saç dökülmesi olduğunu düşünebilir, bir müddet beklemeyi de tercih edebilirsiniz.

Fakat sonrasında yer yer hacim kaybı ve azalan bir saç yoğunluğu fark edilmeye başlandığında iş işten geçmeden bir doktora görünmekte fayda vardır zira altında yatan başka bir tetikleyici olabilir.
saç dökülmesiDoktorunuz sizden bir dizi test ve saç dökülmesinin neden kaynaklandığını anlayabilmek için sizi muayene etmek isteyecektir. İşte bu süreci ve saç dökülmesi tanısında kullanılan yöntemleri Özel Inderm Polikliniği Saç Ekim Merkezi doktorlarından, Doç. Dr. Ekrem Civaş’a sorduk:
inder saç ekimi wp butonu“Nedeni genetik, tıbbi veya çevresel olsun, saç dökülmesinin belirtilerini tanıma konusunda deneyimli olmak son derece önemlidir.

Saç dökülmesinin tipini belirlemek için saç dökülmesi modelini görsel olarak değerlendiririz ve kafa derisinin görünümünü 100 kata kadar büyüten bilgisayarlı bir ölçüm aracı da dahil olmak üzere ileri teknikler kullanarak tanıyı doğrulamaya çalışırız.

Saç dökülmesinin altında yatan bir tıbbi durumun olabileceğinden şüphelenirsek, kan testi veya kafa derisi biyopsisi önerilebilir. Bunun dışında tanıyı rahatlıkla koyabilmek için

  • Hastanın saç dökülme öyküsü dinlenmelidir

  • Saçlı derinin dermatolojik muayenesi yapılır

  • Pull test, Tug test yapılabilir

  • Dermatoskopi ve digital dermatoskopi

  • Trikogram ve Fototrikogram ile Anagen Telogen oranlarının hesaplanması

  •  Mikroskop ve Elektron mikroskobu ile saç yapısal anomali bakılması

  • Kan testleri ile hormon, mineral ve vitamin ile diğer kan değerlerinin araştırılması

  • Saç köklerini içeren deri biyopsi alınması

  • Duruma göre mantar aranması

gibi çok fazlı girişimlerde bulunulabilir.

Tıbbi Geçmiş ve Daha Fazlası

saç dökülmesi kadın
Saç dökülmesinin nedenini belirlemek için saç dökülmesinin ne zaman başladığı, saç dökülme şekillerinin neler olduğu, genellikle ne tür saç stilleri kullandığınız, ailenizde saç dökülmesinin olup olmadığı ve saçınızla ilgili diğer ayrıntılar hakkında çeşitli sorular sorarız.

Sahip olduğunuz diğer tıbbi durumlar da dahildir buna. Hatta hangi yiyecekleri yediğiniz veya yakın zamanda doğum yapıp yapmadığınız gibi ilgisiz görünen ayrıntılar saç dökülmesinin nedeni hakkında bir ipucu verebilir.

Fiziki Muayene Şarttır

saç muayenesi
İltihaplanma, kızarıklık, yara veya yara izi olup olmadığını kontrol etmek için kafa derinizi inceleriz. Saçınızın ne kadarının döküldüğünü, saç dökülmesinin şeklini ve saç kırılması olup olmadığını belirlemek için saçınıza daha yakından bakarız.

Fiziki muayene sırasında saçınızın sağlığı hakkında daha fazla bilgi edinmek için basit testler yapılabilir. Örneğin:

Çekme Testi

saç çekme
Bu basit test, saç dökülmesinin şiddetini ölçer. Çekme testi sırasında, saç derisinin farklı kısımlarından yaklaşık 40 tel kadarını yakalar ve nazikçe çekeriz. Altı veya daha fazla tel dökülürse, aktif saç dökülmesi olarak bilinen duruma sahip olduğunuz düşünülebilir.

Bu durum farklı saç dökülmesi türlerinden birine sahip olduğunuz anlamına gelebilir. Mesela telogen effluvium, anagen effluvium veya tıbbi tedaviden kaynaklanan hızlı bir saç dökülmesi olabilir.

En yaygın olarak küçük çocuklarda gelişen ve folikülde sıkıca köklenmemiş saçlarda ortaya çıkan gevşek anagen sendromu; daha çok "erkek tipi saç dökülmesi" veya "kadın tipi saç dökülmesi" olarak bilinen erken androgenetik alopesi veya vücudun bağışıklık sisteminin saç kökleri de dahil olmak üzere sağlıklı dokulara saldırdığı bir otoimmün hastalık olan ileri alopesi areata yani saçkıran olabilir.

Çekme testi sırasında, saç tellerinizin kırılganlığı da kontrol edilir. Saç tellerinin incelmesine, zayıflamasına ve muhtemelen kırılmasına neden olan bir saç şaftı anormalliğinden şüphelendiğimizde de çekme testini kullanabiliriz.

Kart Testi

Saç tellerinin sağlığını incelemek ve büyüyen yeni saç tellerinin sayısını değerlendirmek için bir kart testi kullanılabilir. Prosedür basittir.

Saçta bir kısım oluşturulur ve kafa derisinin bir kısmına keçeyle kaplı küçük bir dikdörtgen kart tutulur. Keçenin rengi saçın rengiyle kontrast oluşturmalıdır. Yeni saç telleri, çok küçük veya kırılmış olsalar bile, bu bölgede keçe kartın üstünden görülebilir, teller sayılabilir ve incelenebilir.

Çok ince teller, telogen effluvium'a sahip olduğunuzun işareti olabilirken, uçları kırık olan kısa teller bir saç şaftı anormalliğini gösterebilir.

Trikometrik Analiz

saç analizi
Bazı durumlarda, kafa derisinin ve saçın özelliklerini analiz etmek için bilgisayarlı ölçüm aracı olan trikometrik analizi kullanılabilir. Bu yüksek çözünürlüklü, mikroskobik bir kamera içeren küçük bir el cihazıdır. 

Kamerayı kafa derisinin ve saçın fotoğraflarını çekmek için kullanırız ve görüntüler bir bilgisayar monitöründe görüntülenir. Bu görüntüleri 100 kata kadar büyüterek saça, saç köklerine ve kafa derisine ayrıntılı bir bakış açısı kazanabiliriz.

Ayrıca saç derisindeki toplam saç sayısı ve her bir saç telinin çapı da dahil olmak üzere saçın kapsamı hakkında bilgi sağlar. Bu ayrıntılar, tedavi başladıktan sonra yeni saç büyümesinin ilerlemesini izlemek için de kullanılır.

Mantar Kültürü

trikometrik
Bir mantar kültürü, saç veya kafa derisi hücrelerinde mantarın varlığını doğrulayabilen bir laboratuvar testidir.

Tinea capitis adı verilen bir mantar enfeksiyonunun veya saç derisi saçkıranının saç dökülmesinin nedeni olup olmadığını belirlemek için bu test önerilebilir.

Kafa derisini kazıyabilir, temizleyebilir veya laboratuvar testi için küçük bir cilt veya saç örneği alabiliriz. Bir mantar kültürünün pozitif olması için laboratuvarda birkaç hafta inkübasyon gerekebilir.

Punch Biyopsisi

punch biyopsisi
Çoğu zaman saç dökülmesinin nedenini fiziki muayene ve trikometrik analiz sırasında belirleyebiliriz. Bir tanıyı düzeltmek için saç folikülü veya kafa derisi hakkında daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulursa, örneğin kafa derisinde birden fazla saç dökülmesinin neden olabileceği lezyonlar varsa kafa derisi biyopsisi yapılabilir.

Kullanılan teknik nedeniyle buna "punch" biyopsisi denir. Kafa derisini delmek ve küçük bir doku örneğini çıkarmak için kalem boyutunda ve şeklinde bir cihaz kullanılır. Bu numune test için laboratuvara gönderilir ve kesi birkaç dikişle kapatılır. 

Biyopsiler sıklıkla sikatrisyel veya skarlı alopesi tiplerini ayırt etmek için kullanılır.

Kan Testleri

kan testi
Saç dökülmesinin altta yatan bir tıbbi durumdan, vitamin veya mineral eksikliğinden veya hormonal dengesizlikten kaynaklanabileceğinden şüpheleniyorsak, bir veya daha fazla kan testi önerilebilir.

Örneğin, saçı kafa derisinin her yerinde seyrekleşen bir kadında kalıtsal saç dökülmesi var gibi görünebilir ancak nedeninin aslında bir demir eksikliği olması olasıdır.

Demir Eksikliği

demir eksikliği
Kan dolaşımında çok az demir varsa bu durum saç dökülmesine katkıda bulunabilir. Vücutta ne kadar demir depolandığını gösteren bir protein olan ferritin seviyesini kontrol etmek için kan testlerine bakarız.

Adet gören kadınlarda, vejetaryenler veya veganlarda ferritin seviyeleri genellikle düşüktür. Diyetinize demir açısından zengin yiyecekler eklemek saçların yeniden büyümesine yardımcı olabilir. Bunlara koyu yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı et, kepekli tahıllar ve baklagiller dahildir.

Anemiyi tedavi etmek için kullanılan demir takviyeleri de saç dökülmesini durdurmaya yardımcı olabilir.

Tiroid Hastalığı

tiroid
Saç dökülmesi, hipertiroidizm veya hipotiroidizm gibi bir tiroid hastalığının belirtisi olabilir. Bu durum tiroid bezinin vücudun metabolizmasını düzenleyen belirli hormonları aşırı veya az üretmesine neden olur.

Tiroid hastalığı ve saç dökülmesi arasındaki bağlantı belirsizdir, ancak tiroid hastalığının vücudun saç köklerini yok eden hormonlar üretmesine neden olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır.

Son zamanlarda herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen kilonuzda çarpıcı bir değişiklik fark ettiyseniz, tiroid veya TSH adı verilen bir hormonun seviyesini belirlemek için bir kan testi önerebiliriz.

TSH seviyeleri tiroid fonksiyonu ile yakından ilişkilidir ve alışılmadık derecede yüksek veya düşük seviyeler tiroid hastalığı tanısını doğrulayabilir veya ortadan kaldırabilir.

Androjen Fazlalığı

androjen
İnce saçları olan kadınlar, testosteron içeren bir hormon sınıfı olan aşırı androjen seviyelerinin neden olduğu hormonal bir dengesizliğe sahip olabilirler.

Androjen fazlalığının belirtileri arasında saç dökülmesi ve kellik bulunur; yüz, göğüs veya karın bölgesinde saç büyümesi ve düzensiz adet dönemleri ve sivilcelenme…Basit bir kan testi, yüksek bir androjen seviyesini ortaya çıkarabilir. 

Özetle saç dökülmesi sorununun ardında yatan etkiyi, nedeni farklı şekillerde görebiliyoruz. Atmanız gereken en önemli adım, derhal bir doktorla iletişime geçmek.”


Yayınlanma tarihi: 06/10/2021

-

Son Güncellenme: 16/02/2022

Başa Dön